Od Sera po Cejco: Zagórzańskie Dziedzictwo, które łączy ludzi.
pt. „Dziedzictwo Górali Zagórzańskich - Kultura i Tradycja bez Granic / Dedičstvo Záhorských goralov - Kultúra a tradícia bez hraníc”, współfinansowanego przez Unię Europejską. Były to dwa warsztaty tematyczne oraz finałowe wydarzenie - V Jarmark Wielkanocny „Bitwa na sodrę”.
Warsztaty serowarskie - od mleka po gotowy pyszny serek
Pierwszego dnia, 21 marca 2026 r., w Janda Resort & Conference w Mszanie Dolnej odbyły się warsztaty serowarskie pt. „Gorczańskie Sery Smak Zagórzańskiej Tradycji”, prowadzone przez Panią Monikę Kubik. Spotkanie rozpoczęło się od prelekcji, podczas której uczestnicy poznali cały proces powstawania serów podpuszczkowych od jakości mleka, przez dobór podpuszczki, aż po dojrzewanie i przechowywanie.
Następnie prowadząca krok po kroku pokazała, co dokładnie dodaje się do mleka, w jakiej kolejności i dlaczego, wyjaśniając wszystkie reakcje zachodzące podczas produkcji sera. Każdy uczestnik otrzymał własny koszyczek serowarski, w którym mógł przygotować swój serek od początku do końca. W trakcie formowania serów każdy mógł dodać wybrane przyprawy: czosnek, zioła, paprykę, pieprz i wiele innych dzięki czemu powstały sery o zupełnie indywidualnym charakterze.
Na zakończenie warsztatów każdy uczestnik otrzymał swój gotowy serek zapakowany w specjalne opakowanie próżniowe, aby mógł bezpiecznie zabrać go do domu i podzielić się nim z rodziną. Co ciekawe, największą radość z pracy mieli panowie, choć początkowo deklarowali, że będą jedynie obserwować, po prelekcji z entuzjazmem zakasali rękawy i z dumą tworzyli swoje pierwsze w życiu sery.
"Zagórzańskie cejco" czyli .... ?
Drugiego dnia, 22 marca 2026 r., w Mszanie Dolnej odbyły się warsztaty plastyki obrzędowej pt. „Zagórzańskie cejco”, prowadzone przez członkinie KGW Olszówka. Podczas zajęć wszystko było pokazywane od absolutnych podstaw, od przygotowania bibuły, przez skręcanie płatków, aż po tworzenie całych kompozycji kwiatowych.
Najwięcej radości miały dzieci, które z ogromnym zapałem tworzyły swoje pierwsze bibułkowe kwiatuszki. Ale nie tylko one .... prawdziwą frajdę i naukę miały także panie z innych Kół Gospodyń Wiejskich z Polski i Słowacji, jak również (ku zaskoczeniu) wielu panów! Wszyscy z zaangażowaniem skręcali płatki, dobierali kolory i tworzyli kwiaty, które później ozdobią zagórzańskie palmy wielkanocne. Warsztaty stały się piękną okazją do przekazania tej części zagórzańskiego dziedzictwa naszym słowackim partnerom.
Bitwa na sodrę – wspólne świętowanie i integracja.
Kulminacją weekendu była "Bitwa na sodrę", zorganizowana podczas V Jarmarku Wielkanocnego. Wydarzenie stało się przestrzenią do prezentacji tradycji kulinarnych oraz integracji polsko‑słowackiej. Nasi partnerzy z Obec Lendak zaprezentowali swoją tradycyjną wielkanocną „polevkę”, zdobywając wyróżnienie w konkursie "Scodro łyske". „Złota chochla” trafiła do Łostowianek, srebrną odebrał główny kucharz Klubu Senior +, a brązowe ex aequo Śwarne Babki z Łętowego i Gosposie z Mszany Górnej. W wydarzeniu uczestniczył również Starosta Lendaku, Miro Koščák, reprezentując partnerski samorząd wraz z rodziną i pracownikiem urzędu.
Wszystkie trzy wydarzenia zgromadziły mieszkańców Gminy Mszana Dolna oraz gości ze Słowacji, tworząc atmosferę współpracy, radości i wzajemnego poznawania tradycji. Był to weekend pełen pracy, nauki, rozmów, wspólnego biesiadowania i budowania relacji, które są fundamentem projektu „Dziedzictwo Górali Zagórzańskich - Kultura i Tradycja bez Granic / Dedičstvo Záhorských goralov - Kultúra a tradícia bez hraníc”.
Dziękujemy wszystkim uczestnikom za obecność i zaangażowanie. Z niecierpliwością czekamy na kolejne spotkania i działania w ramach naszej polsko‑słowackiej współpracy.
Wydarzenia były współfinansowane przez Unię Europejską dzięki projektowi Interreg Polska-Słowacja 2021-2027.
Red. Ewelina Dziedzina

















































